asker türk demokrasisinin teminatıdır
asker türk demokrasisinin gelişiminde bir engeldir
demokrasiye inancım yoktur
sizce?
En yaygın sorulardan birisidir: 'Askerler neden siyasete müdahale eder?' Belki bu sorunun soruluş biçimi yanlıştır. Soruyu şöyle biçimlendirmek daha doğru olacak sanırım: 'Askerler neden müdahale etmez?'
Öyle ya, silahlı ve disiplinli yüz binlerce kişinin oluşturduğu bir gücün siyasal yaşamı doğrudan veya dolaylı olarak etkilemesi son derece doğal gözüküyor. Ama demokratik ülkelerde öyle bir mekanizma işler ki, askerin sivil siyasetçi üzerinde baskı kurması neredeyse olanaksızdır.
Amerika'da veya İngiltere'de bir general sabah kalkıp 'Bugün parlamentoyu dağıtıp yönetime el koymaya karar verdim' dese, ona önce kendi karısı ve çocuğu güler, 'Kafayı mı üşüttün be adam' derler. Ama pek çok Afrika ülkesinde bir çavuşun darbe yaptığına sık sık tanık oluruz.
Gerçi Fransa gibi gelişmiş bir ülkede 1958'de askeri müdahale girişimi oldu. Amerika'da müttefik ordularının komutanlığını yapmış olan Başkan Esienhower 1961'de yaptığı veda konuşmasında askerlerle endüstri arasındaki işbirliğinin, demokrasi açısından büyük bir tehdit oluşturduğunu belirtiyordu.
Fakat bu ülkelerde askerler demokrasi için bir tehdit veya engel oluşturmadılar. 1974'te başlayan demokratikleşme dalgası sonucunda Latin Amerika'da ve Asya'da askeri yönetimlerin büyük ölçüde ortadan kalktığını, demokratik yönetimlerin kurulduğunu gördük.
Ekonomik gelişmişlikle demokratikleşme eğilimi arasında doğrudan bir ilişki olduğu görülüyor. (Askeri müdahaleleri durduran sınır, kişi başına 3 bin dolara ulaşan bir üretim gücü. Petrol zengini Arap ülkeleri bu değerlendirmenin dışındadır.) Ülkede ulaşılan ortalama eğitim düzeyinin ekonomik göstergelerden daha önemli olduğunu ileri süren araştırmacılar da var.
Ne oluyor da ekonomik ve eğitsel gelişmeyle birlikte askeri müdahale olasılığı azalıyor?
Birinci neden, ekonomik gelişmeyle birlikte toplumsal-ekonomik yaşamda farklılaşmanın ve uzmanlaşmanın artmasıdır. Ordu, doğası gereği teknolojik gelişmeleri en yakından izleyen kurum olarak, farklılaşmadan ve uzmanlaşmadan çok fazla etkilenir. Askerin kendi uzmanlık alanı dışındaki konulara girmesi gittikçe kabul edilemez bir değer yargısına dönüşür.
İkincisi, ekonomik bakımdan gelişen bir
toplumsal yapı alabildiğine karmaşıklaşır, emir-komuta zinciri içinde yönetilemez hale gelir.
Üçüncüsü, kapitalizmin gelişmesiyle birlikte bireyselleşme de gelişir, insan haklarına, hukuka vurgu artar.
Dördüncüsü, ekonomik gelişmeyle birlikte toplumda sistemleşme gelişir, iç bağımlılıklar artar, bütün toplumu tek merkezden denetleme projeleri işlemez olur.
Ve bütün bu yapısal değişimler zamanla kendi kodlarını, değer yargılarını, kültürünü yaratır, askerlerin siyasete müdahalesi sistemin mantığına ve işleyişine aykırı olarak görülmeye başlanır.
Lafı uzatmadan sormak gerekiyor: Ülkemizde askeriye etkiliyse, bunun temelinde yatan en
önemli neden, sivil siyasetin dağınıklığı, kopukluğu, olaylar karşısında zamanında tepki göstermede başarısız olması değil midir? Baştaki soruyu belki de şöyle sormakta yarar var: 'Bizde sivil siyaset neden bu kadar etkisiz kalıyor?'
--------------------------------------
Diğer Bazı Konuları
Gözüne Girsin Aşk
İnternetten Tanıştığımız Birine Aşık Olabilir miyiz?
Saplantı
Evlisiniz Evli Birde Sevgiliniz Var ,İğrençmisiniz
Sevgilimize ondan ayrılmak istediğimizi nasıl söyleyebiliriz?
İlişkide heyecan bittiyse yeniden eski haline getirmek mümkün mü
Sana aşığım diyen birinin doğru söylediğinden nasıl emin olabiliriz?
sevgiliniz için ölür müsünüz?
Bunun adı sanal ask!
Kız Nasıl Kaçırılır
İlişkilerde Kadının Erkekten Büyük Olma Durumu
Kadının En Tatlı Yeri Neresidir?
Yaptıklarının Bedelini Öderken Başını Dik Tutabilecek Misin?
Kızlar neden aradığını bulamaz)))
Arkadaşımın Sevgilisine Aşık
Kadin Niye Evlenir ? Erkek Niye?
aLeMiM Üyeleri Derste
Sarışının Adı Var Esmerin Tadı!..
üniversiteler striptiz yerimidir
Konu alternatif tarafından (05.06.09 Saat 03:46 ) değiştirilmiştir.
Suan 1 Uye bu konuya bakiyor. (0 Uye ve 1 Ziyaretci)
Bookmarks