Yemen Fuarından Nadide İslam Eserleri

[n@r_cicegi]

Yemen’in başkenti Sana’da düzenlenen fuarda, ceylan derisine yazılmış çok nadide el yazması Kur’an-ı Kerimler ve ayetlerin bulunduğu 106 adet fotoğraf sergileniyor.


Haber Merkezi / TIMETURK

Yemen Kültür Bakanlığı tarafından Başkent San’a’da düzenlenen fuarda San’a El Yazması Eserler Kütüphanesi ve Tirim el-Ahkaf Kütüphanesinde bulunan ve ceylan derisine yazılmış çok nadide el yazması Kur’an-ı Kerimler ve ayetlerin bulunduğu 106 adet fotoğraf sergileniyor.

Muhtelif şekil, hat, süs ve desendeki el yazması Kur’an-ı Kerimler ve ayetlerin yazılı olduğu ceylan derilerine ait resimlerin sergilendiği bu eşsiz fuar Yemen Kültür Bakanı Ebu Bekir el-Muflihi tarafından ziyarete açıldı. Yemenli bakan açılışta yaptığı konuşmada fuarda sergilen eserlerin tarih ve bilimsel bakımdan çok nadide parçalar olduğunu vurguladı.

ÇOK NADİDE YÜZ ESER

Fuarla ilgili açıklamada bulunan Yemen Kültür Bakanlığı Fuarlar Genel Müdürü Cemil es-Salihi sergilenen 106 adet tarihi eserin din, bilim, tıp, geometri, gök bilimi ve tarihyle ilgili olduğunu ve her birinin birbirinden kıymetli olduğunu vurguladı.

Es-Salihi fuarda sergilenen eserler arasında hicri birinci yüzyılda ve sonrasına ait el yazması ceylan derisinden Ku’ranlar da olduğunu söyledi. Es-Salihi, Muhammed bin Ali eş-Şevkani tarafından elle yazılan eserlerin yanısıra başka hattatlara ait eserlerin de olduğuna dikkat çekti.

20 Ekim’e kadar gezilebilen fuarın amacı İslam kültür ve medeniyet mirasına ışık tutmak.

Sana El Yazması Eserler Kütüphanesi genel müdürü Abdulmelik el-Makhafi ise ceylan derisi üzerine yazılmış Kuranlara dikkat çekti. Ayrı bir standta sergilenen bu Kur’anlar arasında Mekki veya cezim denen ve italik bir hicazi hatla yazılmış ve eşi benzeri olmayan bir Kur’an örneği olduğunu kaydeden el-Makhafi bu eserde ayetlerde geçen elif ve lam gibi yüksek harfler sağa doğru eğik bir şekilde yazılmış. Keskin bir açı oluşturacak şekilde eğik olarak yazılan bu yazı türü diğer hat diğer türlerin ortaya çıkmasından önce eski bir yazı türüdür, dedi.

KUFİ HAT

Bu standta harekelendirme döneminden önce ve sonrasında mushaf yazılımı için çok üstün bir hat türüne dönüşen kufi hattıyla yazılmış ceylan derisinden kuranlara ait fotoğraflar da var. Arap ve İslam ülkelerinde Kufi hat türü zaman içerisinde farklılıklar arz etmiş ve Kufi Yemani (yemenli) gibi farklı türler ortaya çıkmıştır.

Fuarda dini ve beşeri otuz farklı ilimlere ait eserler sergilendiğini belirten el-Makhafi bu el yazması eserlerin mushaf ve el yazması eserlerde kullanılan yazı türleri tarihine de ışık tuttuğunu belirtti.

Hicri ikinci ve üçüncü yüzyıllarda ortaya çıkan kitap süsleme sanatına dikkat çeken el-Makhafi ilk defa Ebu el-Esved ed-Dueli tarafından kullanılan şekilsel işaretler dille ilgili olduğu kabul edilse de aslında kitap süsleme sanatının miladı olarak kabul edilmektedir.

Yemenlilerin süsleme sanatı konusunda uzmanlaştığını söyleyen el-Makhafi “Yemenlilerin geliştirdiği ve günümüzde klasik evlerin çatılarında kullandıkları nakış ve desenlerde kendini gösteren bir süsleme türüyle ceylan derisi üzerine yazılmış bir Kur’an’ın da sergilen eserler arasında yer aldığını söyledi. El- Makhafi, “Yeminlilerin bel kemeri olarak kullandığı el-Cenabi denen kemerlerde bulunan nakış ve süslerin bazı el yazması eserlerde de kullanıldığını görüyoruz” dedi.

“EDEBÜD-DİN VED-DÜNYA”

Fuarda sergilenen el yazması eserlerin büyük bir kısmı yemenli müellif ve hattatlara ait. Kalan kısmı da diğer Arap ve islam ülkelerinden âlimlere ait. Örneğin el-Maverdi’ye ait “Edebüd-Din ved-Dünya” ve el-Mardini’nin astromi ile ilgili “el-mukanterat” isimli eserler de sergileniyor.

Yine es-Sa’lebi’ye ait “Nefais el-Arais fi Kısas el enbiya ve el-Kur’an” adında peygamber kıssalarıyla ilgili bir kitabı, Firuzabadi’ye ait el-Kamus el-Muhit isimli arapça el yazması sözlük, “Dat” ve “Za” arasındaki farkı ortaya koymak amacıyla kaleme aldığı iki sayfalık (birinci sayfası şiir ikinci sayfası nesir şeklinde) bir risalesi de bulunuyor.

Hicri 460 yılında vefat eden İsa bin İbrahim el-Rab’i’ye ait “nizam el- garib ve mahak el erib” isimli el yazması da var. El-Makhafi’nin verdiği bilgiye göre âlimler; “el-Rab’iyi okumayan Arap diliyle ilgili hiçbir şey bilmiyor, diyor. Çünkü bu adam Arap dilini derinlemesine ele almış. Örneğin aslan anlamındaki “esed” maddesine gelince “aslan” anlamına gelen ikiyüze yakın kelime bulmuştur.

Fuarda ibni el-Mucavir ed-Dimeşki’ye ait Tarihül Mustabser adında bir kitap ta var. Seyahatname türü sayılan bu kitapta yazar gezdiği ülkelerdeki halkların sosyal yönlerini, adetlerini, gelenek göreneklerinin yanısıra yaşanmış kimi tarihsel olaylara da ışık tutuyor. Kitapta ayrıca Mekke’ye ait 700 yıllık yerleşim planları ve resimler de yer alıyor. Cidde, Aden ve Zübeyd (Yemen) kentlerine ait yerleşim planları da kitapta yer alan hususlar arasında.

Fotogaleri için tıklayın:

Nadide Kur'an El Yazmaları

[Hatira]

Gercekten cok degerli eserler...

Paylasim icin tskler