Telekomünikasyon İletişim Başkanı Fethi Şimşek Dinleme konusundaki soruları yanıtlıyor.
- Telefonların dinlenip dinlenmemesine kim karar veriyor, siz mi?
Hayır, dinlenecek telefon numaraları bize hakim kararıyla gelir. Bu kararda telefonun kime ait olduğunun da bildirilmesi gerekir.
’Katalog suçlar’ dinleme kapsamında
- İyi ama, çete mensuplarının kendi adlarına kayıtlı telefonları yok ki...
Bu doğru, ama çete mensuplarının hangi telefonları kullandığını tespit etmek zor değildir. Bunun için telefonun mutlaka kendi adına kayıtlı olması gerekmez. Zaten onu takdir eden mahkemedir. Bizim burada, ’Bu numara dinlenir, o dinlenmez’ diye bir tartışmaya girmemiz mümkün değildir. Ama yönetmeliklere uygun olmayan kararlara da itiraz ediyoruz elbette. Dinleme yapılacak suçlar bellidir. Biz bunlara katalog suçları diyoruz. Her türlü suç için dinleme olmaz. Dinleme süreleri zaten mahkeme kararıyla belirleniyor. Biz bu sürelere uyulup uyulmadığını kontrol ediyoruz. Arkasından da teknik kısma havale ediyoruz. Dinlemeyi teknik kısım yapıyor.
Dinleme zor iştir bazen itiraz ederiz
- Mahkeme kararıyla size gelen telefon numaralarına itiraz hakkınız var mı? Mesela, "Şu numaraların dinlenmesi uygun değildir" diyebiliyor musunuz?
Bize gelen kararlarda bulunması gereken unsurlar açıkça bellidir. Bu unsurları taşımayan kararlara itiraz yetkimiz vardır. Nitekim faaliyete başladığımız günden bu güne bu tür itirazlarımız olmuştur ve bu itirazlar haklı görülmüştür.
- Kolay bir iş midir telefon dinlemek? Teknik altyapıya sahip herhangi bir kurum dilediğini dinleyebilir mi?
Dinleme yapmak zor bir iştir. Bu işlerle ilgili olarak Türkiye’deki istihbarat birimlerinde beş binden fazla insan görevi yapıyor. Dinleme yapmak için birçok aktörün bir araya gelmesi gerekir.
Hakim kararı yoksa cezai müeyyidesi var
- Anayasa Mahkemesi Başkan Vekili Osman Paksüt, dinlendiğini iddia etti. Bizim şu an burada konuştuklarımız dinlenebilir mi?
Bizim buradaki konuşmalarımızın dinlenmesi hususu, apayrı bir konudur. Güvenlik ve istihbarat birimlerimiz ihtiyaç duydukları takdirde, yine yargı sürecini takip ederek ’ortam dinlemesi’ diye tabir edilen dinlemeyi yapabilirler. Ortam dinlemesi ile her yer dinlenebilir. Yasa buna imkán vermektedir. Ancak, bu yolla elde edilecek delillerin yasal bir nitelik kazanabilmesi için teknik izleme ile ilgili hakim kararı alınması şarttır. Aksi takdirde yapılan işlem yasaya aykırı olur ve cezai müeyyidesi vardır.
3 ay 10 gün sonra tüm kayıtlar silinir
- Sizin sonucu denetleme imkánınız var mı?
Hayır; biz zaten içeriğine de bakmayız, çünkü burada dinleme yapılmıyor. Hangi görevlilerin bu dinleme işini yaptığını da bilemeyiz biz. Biz emniyet, jandarma veya MİT’e aidiyet numaralarını bildiririz. Bundan sonraki bütün sorumluluk istihbarat birimlerine aittir. Çeker, ’tape’lendirir, siler. Suç oluşturan konuşma içeriklerini de savcının önüne bir dosya halinde koyar. Tedbir süresi genellikle üç aydır. Üç ayın sonunda, istihbarat birimlerine on günlük bir opsiyon daha tanıyoruz. Onuncu günün sonunda buradaki sistem otomatik olarak kayıtları siliyor. Tabii, istihbarat birimleri bu kayıtları kendi alt cihazlarına taşıyıp istediği analizi yapabilir. Ama burada üç ay artı on günün sonunda sistem otomatik olarak kayıtları siler.
Kripto kayıtlarına başkan bile ulaşamaz
- Yani dinleme kayıtları TİB’de de bulunuyor...
Bulunuyor ama ’tape’lendirilmemiş haldedir, yani ham kayıttır. Buna ulaşma yetkisi, hakim kararında yazan şahsa aittir. Bu kriptolara başkan olarak benim ulaşmam bile mümkün değildir. Ağrı’dan, Hakkari’den, İstanbul’dan, Edirne’den, Antalya’dan hangi birimin aidiyet numaralı görevlisi dinliyorsa sadece o ulaşıp çekebilir.
- Bu kayıtların savcılık dışında herhangi bir yere verilmemesi gerekiyor diyorsunuz ama gazetelerde çarşaf çarşaf yayınlanıyor. Nasıl yansıyor basına dinleme kayıtları?
Basına dosyalardan yansıyor. Çünkü, ’tape’lendirilen kayıtlar hazırlık dosyalarına konuluyor. Herhangi bir gizlilik kaydı yoksa, avukatların fotokopi alma yetkisi var.
Hakları ihlal edilen mahkemeye başvurur
Bookmarks