"Nazi Gizli Belgelerinde Türkiye-Almanya Arasındaki Silah ve Maden Ticareti"





İkinci Dünya Savaşının ardından Soveytler tarafından ele geçirilen Nazi gizli belgelerini sizlere zaman içinde açıklamaya devam edeceğim. Şükrü Saraçoğlu'nun Başbakanlık yaptığı Türkiye Hükümeti ile Nazi Hükümeti arasında maden ve silah alışverişi ile ilgili belgelerden birini yayınlıyorum. İkinci Dünya Savaşının en ateşli yıllarından biri olan 1942'de yazılmış "gizli" ibareli belgede, Alman Dışişleri Bakanlığında Politik İlişkiler ve Ticaret Dairesi Başkanı Will'in, 1938-1945 yılları arasında Alman Dışişleri Bakanı olan Ribbentrop'a (1893-1946) yolladığı "Türkiye'ye gönderilen malzemeler hakkında" başlıklı gizli yazışmasıdır.






"WILL'DEN RIBBENTROP'A

GİZLİ

Berlin, 17 Mart 1942.
Politik ve Ticari İşler Kısmı Şefi
62, Gizli

TÜRKİYE'YE GÖNDERİLEN MALZEME HAKKINDA

20 tane Krupp 7,5 cm. D.C.A. sahra topu 100 bin mermisiyle birlikte.

Feldmareşal Keitel Büyükelçi Ritter'e, Führer'in* Dışişleri Bakanı'yla henüz krom madeni almadan 20 D.C.A. sahra topunu önceden teslim etmenin faydasını görüşmek istediğini haber vermiştir.

108 D.C.A. 7,5 cm.lik sahra topuyla 400 merminin teslimi Krupp firmasıyla savaştan önce yapılan bir anlaşmada öngörülmüş fakat, savaşın çıkmasıyla bu husus yerine getirilememişti.

Krupp, fabrikalarında bulunan 20 topu teslim etmek zorundadır.

Esasen onların Alman ordusunda kullanılması genel silah tipine uymadığı için güçlük yaratmaktadır.

Claudius'un 9 Ekim 1941 tarihinde Türkiye ile yapmış olduğu anlaşmada yeniden 20 top ve 100 bin merminin verileceği vaad edilmişti. Krupp firmasının bunlar için yeni bir kontrat imzalaması lazımdır.

Hükümet tarafından imzalanan anlaşma bu top ve mermilerin Türkiyece verilecek krom madeni dahil çeşitli malzemeye karşılık olarak teslim edilmesini öngörmemektedir. Silahlı Kuvvetler Genel Komutanlığının yapım halindeki top ve mermilerin 15 Ocak 1943'ten sonra teslimini sağlamak üzere Krupp firmasının görüşmelerine yön vermek istediği doğrudur.

Gerçekte, hükümetin anlaşmasına göre şu anda verdiklerimize karşılık krom alabiliriz. Ayrıca Ankara'daki Büyükelçimiz topların biran önce teslimini, anlaşmalarla buna mecbur olduğumuzu bildirmiştir. Toplar hazır olduğundan teslimlerini geciktirecek bir sebep yoktur.

Dışişleri Bakanı O.K.V.'den, silahların verilen mühletten önce teslim edilip edilmeyeceğini sorduğundan Feldmareşal Keitel, Führer'e bu konuda bir rapor vermiş ve topların teslimi Führer'in emriyle yasaklanmıştır. Bu konuda Dışişleri Bakanlığına bilgi verilmemiştir.

Feldmareşal Keitel'in Dışişleri Bakanına verdiği raporda Führer, başka türlü kullanılmasını arzu etmesine rağmen silahların yeniden Türkiye'ye teslim meselesine itiraz etmeyeceğini belirtmektedir.

Onların Türkiye'den krom madeni alınmak üzere başlangıç olarak teslimi gerekir.

20 top ve 100.000 mermi de 12 milyon Reichsmark'a yakın değerdedir.

Eğer kontrat Nisan da imzalanırsa yeniden yapımına girişilen mermilerin 1942 Aralık ayından itibaren teslimi mümkün olur.

Topların teslimi ardından, anlaşmaya biran önce varılmasıyla yapılmakta olan mermiler için yaklaşık 30 (yaklaşık olarak 4 milyon Reichsmark) avans ve topların teslimi dolayısıyla da değerine karşılık 2 milyon Reichsmark almak gibi bir avantajımız olacaktır.

Kısaca 6 milyon Reichsmark alacağız.

Bu parayla Türkiye'den bizim için gerekli olan, deri ve pamuk gibi savaş ham maddesi alabiliriz.

Türklerin, top ve mermilerin teslimiyle gelecek yılın başında verecekleri 8 milyon mark da yukarıdaki savaş ham maddeleriyle birlikte kontenjan ölçüsünde yani 15 Ocak'tan 31 Mart'a kadar 45 bin ton krom ithaline elverir.

Ekonomik görüş açısından, karşı teslimat dikkate alındığında böyle bir anlaşma hesabımıza çok uygun düşer. Ayrıca, gönderilmek üzere olan toplar ordumuzda kullanamayacağımız cinstendir.

Anlaşmaya bir an önce varılması, politik görüş açısından da önemlidir. Bir gecikme, Türkleri, 9 Ekim 1941 tarihli anlaşma şartlarını yerine getirme niyetimizden kuşkuya düşürebilir.

Savaş Ekonomisi Teşkilatı ve Silahlı Kuvvetler Komutanlığı İkmal Dairesi Feldmareşal Keitel'e vermiş oldukları bir muhtırada silah teslimatının lehinde olduklarını bildirmişlerdir.

Feldmareşal Keitel Sayın Dışişleri Bakanı'nın Führer'e vermiş olduğu raporun sonucu hakkında bilgi edinmek istemiştir ve Krupp firmasının Türklerle, gösterilen şartlara uygun bir anlaşma yapmasını teklif etmektedir.

Sayın Büyükelçi Ritter ve Sayın Genel Müdür tarafından, Sayın İmparatorluk Dışişleri Bakanı'na rapor edilmek üzere.

(İmza aslı gibidir)
Will"


* Führer; Adolf Hitler'in "lider","yol gösterici" ve "önder" anlamlarına gelen lakabıdır. Hitler'e saygı ifadesi için kullanılır.